About UsDisclaimerLinksSubscribe The Gosem

Error
  • XML Parsing Error at 1:252. Error 4: not well-formed (invalid token)
Wednesday, 28 September 2011 00:14

NREGS jeh in natong ding akimujou tapoi

Written by  wael jalleb

NREGS hi neilou gentheiho inson’a mikhatnin kumkhatna nikho 100 natoh amu theina dia kibol ahi. Inson 4.2 crore hin NREGS noijah natoh amun ahi. Ahinlah, NREGS ahung kibolla pat hin lou bolding natong amuhahtan, hijehchun loubol hohin anom adaova mitha kheldinga manchah tractor kiti hohi aneiju angaitai. Masang laichun Bihar, UP state ho a loubol’a sumlo hohin loubol phatleh Haryana leh Punjab a hin loubol gunset din ache jiuvin, loubol akichai tengleh akilekit jiuve. NREGS na atoh uva akihinso thei phat uva loubol dinga achelou phat uhin, Punjab leh Haryana a loubol hohin changphut dingleh changvo dinga machine aha mannu ngaija ahitai. Loubol ding akimu joulou jeh a hin Lhamul 2011 chun sorkar hin loubol khoh laileh NREGS asuh haina diuvin state sorkar ho thupeh aneije. Economist tampi hin loubol ding mi kimu joulou leh nehman kal hi NREGS angoh uvin ahi. NREGS hin thinglhang kho ho a nikhotha asukal’n, khosung lamlen ho semhoijin aumnai, ahinlah loubol ding mujoulou jeh a lou neihon machine amanphat uhin lougasoh jong aman tamlouthei ahipoi. Punjab leh Haryana a lounei hochun loubol ding muteina ding tin nikhotha asupung uve.

Loubolna langkeo hilouvin insading jong mi amuhahtai. Masanga mi 1,000 kigoina a chun mi 600 bou akigoitan, inn saho nikhotha hi tunni in asangtai. Insathem keo hilouvin, thepna neilou natong ding mai-mai jong amu hahtai. Khopi sunga innsah a sum kilo a chehohi alhangpi a Bihar, UP leh Orissa a kon ahiuve. Innsah a sum kilohi mihem million 10 tobang alhom betai tin akiseije. Loubol leh innsah keo hilouvin Kerala state’a rubber lei lhouding, von kisemna leh song mantam kipo jolna industry ho ajong natong ding akimujou behseh tapoi. Hibanga mihem tamna India a natong ding kimu joulouhi thil mahtah ahi. Mihem atamnan, natong ding aum tapoi. Muntin’a konin NREGS jeh a natong ding kimu joulou ahitai tin mi aphun lhetlhut tai. Atahbah chun, inn mun’a nikhotha lonathei umta a koiba state danga nikhotha lo a chediham? Tukum hin NREGS kumgup alhingtan, leiset chunga mipi natoh kipehna lenpen ahi. Ahinlah, natong miho lah a NREGS noija natonghi 2 per cent bou ahi akitin, achutileh NREGS jeh a natong kimu joulou ahi iti kitithei diham? State khangtouva kihe Maharashtra leh Tamil Nadu a jonghin job card nei simsenlou aummin ahi. NREGS hi neilou genthei ho natoh pehna ding kiti ahivangin, tuhin job card neihi boltheina tah in alengdoh tan chuleh natong ding mujou louna asodoh sahtai. Masanga chu hoilaija sumlo nathei natoh umaimo tia mi kichu ahin, tuvanghin nikho thalo hohin hijat eipeh louleh na tong ponge tin hangsantah in apang thei taove.

Bangalore, Hyderabad leh khopi dang hohi khopi lentah kisogo ahitai. Bihar, UP thinglhang kho a natongmi hochu khopi kisuhlet na Bangalore, Hyderabad kitiho a hi natong dinga kichonlut diudan ahi. Manipur mite nehding nitin ngaichat ho national highway’a truck tampin ahin pohji banga, thinglhanga natongmi hohi khopi kisuhlet na ho a hi kitollut diudol ahi. Hijongleh, NREGS jeh a hin hichi hi ahithei tapoi. NREGS noija natoh ding kinepnan natongmi hohin khosung adalha thei tapouvin, alang khatnah khopi ho a hin natong ding akimujou tapoi. NREGS hin natong miho an-ngolding akham tangnai, chuleh nikhotha jong asupunge, ahinlah kumlhung keija nikhotha alonathei houhi kisuh tanpeh ahitai. NREGS hi isuhlet channa natong ding mi lhomcheh chehding, India hin natonga goithei machine semna a asumnei jouse asunlhah ding, alang khatna natong mi hohin kumkhatna nikho 100 natoh muding deina a khosung adalhah loudiu ahi. Kholgilna neiho seidung juijin, masanga natoh holla khopi sunga kichonlutho jongchun NREGS ahung um phatnin khosung ahin lejotkit taove atiuve. Sorkar hin natoh khoh laileh NREGS chelhahpi louding tin dan semjongleh aboinahi asuhlhap louding ahi. Ajehchu, nikho 100 khosunga natoh muhochun nikho adangse a mundanga natoh holla kichao dohding anom pouve. Chuleh, industry hohin kumlhung keija natong ding mi angai chatnu ahin, phat chomkhatna dinga natong ding mi amujeh uvin aboinaohi beideh ponte. NREGS in tupledoi aneihi thil phatah ahin, nikhotha akallin, mi tampin keil athoh tapoi. Ahinlah, hichan geiseh kibolhi ivetleh adammo khat lou inn’a lou thahatna kihinsah tobang ahi. Abanna bolbethei ipi ummem? Bolthei khatchu, neilou genthei hohi na tohsah louva sum akhut uva pehding ahi. Chutileh, NREGS sum amuban’h angai chatna channah natongdin chetheitao vintin, chuleh NREGS noija nehguh kibolho jonghi beitante.

Tuhi NREGS semphat phat ahitai. Maharashtra’a lolhingtah a kum 30 achepiu rural employment guarantee (REG) a kona NREGS hi hung kisemdoh ahi. Maharashtra a jong REG hi aphat sehleh asempha jing uve. NREGS hi suhletna private-sector a farm, garments leh construction jonghi hopsah din phante. 1997 kum’a public distribution system akisemhoi banga chu, NREGS jonghi amun munna jatchom jep jepma bol ngai ahi. Akipat tilla chu NREGS hi district khangtoulou penho dinga kibol anahin, hichu pohdoh kitthei ahi. Thinglhanga innson’a mikhat nin natoh amuding kiti ahin, Insunga akikhan lhit jousen natoh amuding kiti ahipoi. Athupitah khatchu, NREGS hi alolhinge akiti vanga mitsinga juijeng thei ahipoi. Ichan geija thinglhang mi hohin aphat chompi diu hinam tihi vettoh jing angaije. NREGS hi natoh neilouho natoh pehna a manding ahin, thildang jouse vallhumsah louding ahi. Geldoh dinga dei-um khatchu NREGS hi thinglhang miho natoh muna dinga phat sottah manchahthei hiponte. Thinglhang mihohin self-employment amuna theiju semdohpeh ngaiding ahi.

More in this category: « PM lhahsamna

Post comment here